Brief Emanuel Rutten aan Matthijs van Nieuwkerk

Evangelische Omroep | Emanuel Rutten | 22 oktober | Op de website van de EO is een brief van Emanuel Rutten aan Matthijs van Nieuwkerk gepubliceerd. De presentator van De Wereld Draait Door had het de afgelopen week met zijn gasten meermaals over (het al dan niet bestaan van) God. In het stuk doet Rutten een poging om de geloofsvragen van Van Nieuwkerk te beantwoorden. Zo zou de oerknal helemaal niet haaks staan op geloof in God, maar zijn deze twee juist goed met elkaar te verzoenen.

Lees het volledige artikel hier terug.

Nieuw Godsargument Emanuel Rutten op basis van Plato’s ‘De Sofist’

Geloof & wetenschap | Emanuel Rutten | 16 augustus | In 2012 formuleerde Emanuel Rutten een opzienbarend nieuw argument voor het bestaan van God, het modaal-epistemisch argument. Dat deed veel stof opwaaien en leidde tot levendige discussies. Afgelopen zomer, tijdens een vakantieweek in Frankrijk, inspireerde De Sofist van Plato hem tot nóg een nieuw Godsargument.

In De Sofist behandelt Plato het probleem van negatie en tracht hij negaties zodanig te interpreteren dat de klassieke leerstellingen van Parmenides over zijn en niet-zijn niet geschonden worden. Plato’s analyse inspireerde Emanuel Rutten tot een Godsargument. De kern is dat we een interessant argument voor het bestaan van God krijgen als we in de lijn van Parmenides uitgaan van een laagdrempelig zijnsbegrip volgens welke alles wat niet onmogelijk is ofwel potentieel bestaat (zoals eenhoorns) ofwel actueel bestaat (zoals jij en ik). Het argument laat dan zien dat de aanname dat God potentieel bestaat tot een tegenspraak leidt. Ervan uitgaande dat het bestaan van God niet onmogelijk is, volgt dan dat God actueel bestaat.

Lees het volledige stuk van Emanuel Rutten hier.

Vrijdag 15 juni: extra informatiebijeenkomst master FCB

Vrije Universiteit | 13 juni | Op vrijdag 15 juni is er een extra informatiebijeenkomst over de master Filosofie van Cultuur en Bestuur. Hier kun je kennismaken met de opzet en inhoud van de opleiding, alle stafleden en de studievereniging Thumos. Ook zullen er studenten van de master aanwezig zijn. De bijeenkomst begint met een mini-college van een van onze docenten, prof. dr. Gabriël van den Brink, waarna we met elkaar in gesprek gaan. Aansluitend is er een borrel in café The Basket, op het terrein van de VU.

De informatiebijeenkomst is bedoeld voor zowel nieuwe studenten, als studenten die nog niet weten wat ze volgend jaar gaan studeren. Dit is het moment om ál je vragen te stellen aan zowel docenten als studenten! We beginnen om 15:00 uur in 06A32 in het hoofdgebouw van de VU.

Recensie ‘Het Retorische Weten’ van Emanuel Rutten in Trouw

Trouw | Emanuel Rutten | 3 juni | In Trouw is het nieuwste boek van Emanuel Rutten gerecenseerd. De auteur van het stuk loopt de verschillende essays in het boek langs en benadrukt daarbij zijn stijl. Vooral de originaliteit van Ruttens wereld-voor-ons kenleer en de bespreking van wereldbeelden springt de recensent in het oog. “Zijn [Emanuel Rutten, red.] goed beargumenteerde nadruk op de onkenbaarheid van de wereld op zich heeft iets verfrissends, net als zijn verruimde concept van redelijkheid dat hem toelaat om wereldbeelden anders dan alleen maar wetenschappelijk te beoordelen.”

Lees de volledig recensie hier terug (achter betaalmuur).

21 juni Filosofisch Gesprek op de Zuidas met Pieter Cobelens

Centrum Èthos | 28 mei | Op donderdag 21 juni is Generaal-Majoor b.d. dr. Pieter Cobelens te gast in de Nieuwe Poort in het kader van de reeks Filosofisch Gesprek op de Zuidas. Tijdens deze bijeenkomsten gaan de staf van Centrum Èthos met een gastspreker en de studenten van de opleiding Filosofie van Cultuur en Bestuur met elkaar in gesprek. De aankomende editie zal gaan over digitale dreigingen en de manier waarop overheidsinstanties, het bedrijfsleven en de individuele persoon hiermee omgaan. Cybersecurity zal in het gesprek centraal staan, ingebed in een bredere thematiek van digitalisering, globalisering, en de toenemende invloed van krachtige informatiestromen op ons dagelijkse leven.

Zie hier voor informatie en om je aan te melden.

Kabinet ontvangt bundel ‘Waartoe is Nederland op aarde?’ tijdens bijzondere bijeenkomst

Afgelopen dinsdag werd in Het Mauritshuis de tweede druk van de bundel Waartoe is Nederland op aarde? aangeboden aan het kabinet. De auteurs, kamerleden, studenten en andere betrokkenen waren getuige van een inspirerende bijeenkomst waar onder andere vicepremier Carola Schouten en SCP directeur prof. dr. Kim Putters het woord namen. De stukken uit de bundel, zo vertelden zij, bieden zowel burgers als bestuurders en politici handvaten om na te denken over de rol van Nederland in een steeds verder globaliserende wereld.

In een uitvoerige reflectie ging prof. dr. Putters in op de ideeën die in Waartoe is Nederland op aarde? naar voren komen. Hij bouwde zijn verhaal op rondom de in de bundel geformuleerde kernkwaliteiten van Nederland: gelijkwaardigheid, veiligheid, stoffelijkheid, vrijheid, eerlijkheid en zorgzaamheid. Deze kwaliteiten zijn de vrucht van de diverse essays die in het werk zijn opgenomen, en kunnen gezien worden als een poging een constructieve bijdrage te leveren aan een begrip van de Nederlandse identiteit. Prof. dr. Putters pakte de begrippen op, en verbond deze aan verschillende onderzoeken die het Sociaal en Cultureel Planbureau de afgelopen jaren heeft uigevoerd. Dat leidde tot een genuanceerd en betrokken betoog.

Vervolgens namen twee studenten van de masteropleiding Filosofie van Cultuur en Bestuur het woord. Zij hadden de mogelijkheid kort hun gedachten over Waartoe is Nederland op aarde? onder woorden te brengen en een vraag te formuleren. Zij vertelden over hoe lastig een concept als nationale identiteit eigenlijk is, en vroegen naar de plek waar deze identiteit(en) vorm moet(en) krijgen. Ten slotte mengde ook de zaal zich met enkele scherpe vragen in het gesprek.

Met het eerder dit jaar verschenen werk Waartoe is Nederland op aarde? levert Centrum Èthos een bijdrage aan het turbulente debat over de Nederlandse identiteit. Terwijl Europese integratie en globalisering plaatsvinden, komt er tegelijk een nieuwe aandacht voor het eigene van landen. Het boek beoogt in dit spanningsveld een grondig bereflecteerde positie in te nemen, voorbij de clichés. Auteurs zijn onder meer Ad Verbrugge, Haroon Sheikh, Govert Buijs, Jelle van Baardewijk, Heidi de Mare, Steven de Waal, terwijl er commentaren zijn opgenomen van deskundigen op diverse maatschappelijke terreinen zoals Halleh Gorashi, Monique Kremer, Corien Prins, Louise Gunning en Marjan Minnesma.

Klik hier voor meer informatie over het boek.

Processed with VSCO with c1 preset
Processed with VSCO with c1 preset
Processed with VSCO with c1 preset
Processed with VSCO with c1 preset
Processed with VSCO with c1 preset
Processed with VSCO with c1 preset
Processed with VSCO with c1 preset
Processed with VSCO with c1 preset
Processed with VSCO with c1 preset
Processed with VSCO with c1 preset
Processed with VSCO with c1 preset

Nieuw boek Emanuel Rutten: voor wie grote vragen wil stellen

Het retorische weten van Emanuel Rutten ligt sinds kort in de boekwinkels. In deze bundel slaat de Amsterdamse filosoof een andere weg in. Vergeleken met zijn eerdere denken heeft Het retorische weten een uitgesproken existentieel karakter. “Wie de grote vragen durft te stellen, zal in mijn teksten iets vinden”.

Rutten had zelf niet verwacht dat het tot een publicatie zou komen. “Ik heb altijd gezegd dat dit werk niet echt uit te geven is”. Zijn eerdere boeken, Overdenkingen en En dus bestaat God, waren godsdienst filosofisch van aard en bewogen zich binnen het domein van de analytische wijsbegeerte. Ze kenden een helder afgebakende thematiek. Vergeleken met die boeken zou dit werk volgens Rutten zelf te complex en veelvormig zijn. Toch is in gesprek met Leesmagazijn besloten om tot publicatie over te gaan. “En ik ben er blij mee dat het gebeurd is. Het boek heeft iets van een mozaïsch karakter, je kunt het zien als een collage. Het is niet heel strak, thematisch opgezet, maar er wordt wel een wijze van denken zichtbaar. Het is een werk dat mij aan het hart gaat omdat hier voor het eerst mijn continentale denklijnen worden gepubliceerd. Het bevat bijdragen op het gebied van metafysica, esthetiek, existentialisme, liefde, lijden en bevat een aantal aforismen.”

Het is het eerste wat opvalt als je het boek openslaat: een diversiteit aan onderwerpen. Van retorica tot de ervaring van het verhevene, van het speculatief realisme tot nepnieuws, Rutten laat ogenschijnlijk geen levensdomein ongemoeid. Wat deze veelvoud aan teksten bijeenhoudt? Het antwoord op die vraag ligt besloten in de titel: het retorische weten. “Een groot aantal van deze essays zijn lezingen geweest en zijn daarna tot essays bewerkt. Er zit dus een retorisch moment in. Bovendien is Het retorische weten het scharnieressay van het boek. Dat bevat een gedachteontwikkeling waarin mijn kennisleer aan de orde komt en waarin ik teruggrijp op wat metafysica is. Ik verbind dat met het beoefenen van retorica.”

Het motief van het retorische weten komt ook in andere teksten naar voren. Zo laat Rutten in het essay over wereldbeelden overtuigend zien dat de kenmerken van de retorica en het karakter van wereldbeelden innig met elkaar verbonden zijn. “In de retorica is de inzet de volledige, existentiële ontwikkeling van de persoon. Tegenwoordig noemen we dat Bildung. Bij die persoonlijke ontwikkeling horen drie dimensies: logos, het redeneren, pathos, de emotie, en ethos, het karakter. Die drie dimensies vind je ook altijd in een wereldbeeld terug. Dus ieder wereldbeeld, of dat nu seculier of religieus is, heeft al die drie-eenheid. Het zijn existentiële gehelen. Dat is het retorisch karakter van een wereldbeeld.” Voor Rutten is zowel het zoeken naar waarheid als het beoordelen van wereldbeelden intrinsiek verbonden met de kunst van de retorica. De prikkelende stelling die daaruit volgt: het retorische weten is de kern van de filosofie.

Doordat dit werk een bundeling van allerlei verschillende essays is, reflecteert Rutten bovendien voor het eerst in zij werk over allerlei “kleine” fenomenen. Zo schrijft hij over zijn dochter en over Johan Cruijff. Tegelijkertijd verliest hij de grote vragen nooit uit het oog. In dat opzicht sluit Het retorische weten goed aan bij de werkzaamheden die Rutten bij Centrum Èthos verricht en de doelen die het onderzoekscentrum zichzelf stelt. “Het boek gaat over thema’s die de maatschappij en de existentie raken. Dat is ook typisch de wereld waarin Ethos zich wil begeven. Het gaat ons om het duiden van maatschappelijke ontwikkelingen, het filosoferen middenin het leven. In die zin is dit echt een Èthos boek.”

Ondanks de existentiële thematiek, blijft het werk van Rutten altijd een markant analytisch karakter houden. Hij formuleert met grote precisie, zelfs in de afsluitende aforismen. Het levert een kenmerkend werk op, geschikt voor zowel de filosofisch geschoolden als de geïnteresseerde leek. “Dit boek is voor mensen die de grotere, wijsgerig diepere vragen willen stellen. De filosoof Jeremy Bentham stelde dat in het leven alles draaide om genot en pijn. Dat is existentieel te schraal: alles in het leven draait om liefde en lijden. Dát zijn de twee thema’s. Wie daarover radicaal na wil denken, en ook de diep metafysische vragen wil stellen, zal in mijn teksten iets vinden.”

Nieuw boek ‘Het Retorische Weten’ van Emanuel Rutten verschenen

Centrum Èthos | Emanuel Rutten | 19 april | Deze week is het vierde boek van filosoof Emanuel Rutten verschenen. In Het Retorische Weten maakt u kennis met het wijsgerige oeuvre van Rutten voorbij zijn bekende godsdienstfilosofie.

In zijn denken richt de Amsterdamse filosoof Emanuel Rutten zich met name op de godsdienstfilosofie. Ruttens wijsgerige denken omvat echter veel meer onderwerpen. Van dit overige werk is tot dusver weinig gepubliceerd. Toen hij door uitgeverij Leesmagazijn werd benaderd om dit gemis ongedaan te maken, beweerde Rutten dat zijn totale wijsgerige oeuvre in feite onpubliceerbaar is. Daarvoor zou het inmiddels een te complex en veelvormig mozaïek zijn geworden. Op een mooie ochtend op een terras in Amsterdam Oud-West werd desalniettemin afgesproken een deel van dit overige filosofische werk uit te geven. Deze uitgave is thematisch ruim opgezet. Het betreft een bundeling teksten over retorica, dialectiek en kenleer, het sublieme en het auratische, zingeving en zijnsdenken, speculatief realisme, betekenis en vrijheid, de vraag of de filosofie in haar bestaan wordt bedreigd, en  liefde en lijden. We leren hierin een heel andere Rutten kennen dan de filosoof van de analytische filosofie en de metafysische godsargumenten. Deze kennismaking zal de lezer zeker niet ongemoeid laten. Ruttens teksten dagen uit, schuren en prikkelen. Ze hebben als doel de ziel van de lezer te bewegen.

Dr. ir. Emanuel Rutten (1973) is filosoof. Hij is verbonden aan de Faculteit Geesteswetenschappen van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Het onderzoeks- en onderwijsterrein van Rutten omvat de relatie tussen geloof en wetenschap, het evalueren van de redelijkheid van seculiere en religieuze wereldbeelden, kennisleer en speculatief realisme, logica en retorica, en esthetiek.

Lezing Emanuel Rutten bij Nacht van de filosofie

Nacht van de filosofie Emanuel Rutten | 5 februari | Op 30 en 31 maart zal Emanuel Rutten een lezing verzorgen over amoureuze liefde bij de Nacht van filosofie. Rutten doordacht de belangrijkste eigenschappen van de liefde en ontwierp zo de liefdeskubus: verschillende visies op liefde die soms verenigbaar en soms onverenigbaar zijn. Tijdens de lezing zullen de aanwezigen geconfronteerd worden met vragen als: waar sta ik op de liefdeskubus? En wat betekent dat voor mijn liefdesleven?

Meer informatie over de lezing van Rutte op de Nacht van de filosofie is hier en hier te vinden.

Masterclass liefdesrelaties door Emanuel Rutten

LoZ Amsterdam| 28 december | Emanuel Rutten | Op dinsdag 9 januari geeft Emanuel Rutten een masterclass liefdesrelaties. Via deze pagina kun je een plekje bemachtigen.

Vragen die centraal zullen staan zijn: wat zoek jij in de liefde? En welke opvattingen over de aard van de liefde zijn er? We zullen zien waarom de liefde het primaat heeft. Vervolgens gaat Rutten in op liefdesrelaties en bespreekt bijvoorbeeld monogamie en polyamorie. Tot slot wordt er aandacht besteed aan een heuse liefdesparadox.

Voor meer informatie over het onderzoek en de werken van Emanuel Rutten, zie hier.